Son xəbərlər

 

Bəxtiyar Mahmud oğlu Vahabzadə 1925-ci il avqustun 6-da Şəki şəhərində anadan olmuşdur. İlk təhsilini Şəkidə 1 nömrəli məktəbdə almışdır. 1934-cü ildə ailəsi Bakıya köçdüyündən təhsilini 176 nömrəli məktəbdə davam etdirmişdir.

 

1942-ci ildə orta məktəbi bitirən gənc şair artıq ilk poemasını- Məhəmməd Hadiyə həsr olunmuş «Xəzan bülbülü»  əsərini yazmışdır. 1942-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. Mir Cəlalın rəhbərlik etdiyi ədəbiyyat dərnəyinin üzvü olmuş, şeirlərini «Gəncliyin səsi», «Gənclik töhfəsi» kimi almanaxlarda çap etdirmişdir. 
 1947-ci ildə Universiteti bitirmiş, aspiranturaya daxil olmuş, 1950-ci ildə «Səməd Vurğunun poeziyası» mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

O, hələ 60-cı illərdən başlayan mili azadlıq hərəkatının öncüllərindən biri olmuşdur. 1959-cu ildə yazdığı "Gülüstan" poeması ilə iki yerə parçalanmış Azərbaycanın tarixi faciəsini dilə gətirmiş, rus və fars imperiasının pənçəsi altında inləyən Azərbaycan xalqının azadlıq və istiqlal uğrundakı ədalədli mübarizəsinə qoşulmuşdur.

Bu poemaya görə 1962-ci ildə şair "Millətçi" damğası ilə Universitetdən çıxarılmış, yalnız 2 ildən sonra yerinə qaytarılmışdır. Sovyet rejimində milli varlığı tapdanan, hər cür məhrumiyyətlərə məruz qalan millətin dərdlərini rəmzlər və müxtəlif ədəbi üsullarla ifadə itmiş, iri həcmli poemaları və pyeslərində hadisələri ya tarixə, ya da başqa ölkələrə keçirərək öz millətinin dərdlərini dilə gətirmişdir. Birbaşa Sovyet diktaturasını ifşa edən əsərlərini isə şair, Sovyetlər İttifaqı dağılandan sonra "Sandıqdan səslər" başlığı altında nəşr etdirmişdir.

1964-cü ildə isə «Səməd Vurğunun yaradıcılıq yolları» adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1968-ci ildə «Səməd Vurğun» monoqrafiyası çapdan çıxmışdır.

Şairin elmi-pedaqoji fəaliyyəti universitetlə bağlıdır.

1984-cü ildə xalq şairi adını almış, Akademiyanın müxbir, sonralar isə həqiqi üzvü seçilmişdir.

C.Bayronun «Abidos gəlini» poemasını ana dilimizə tərcümə etmişdir. Bundan başqa, Puşkindən, Lermontovdan, Nekrasovdan tərcümələr etmişdir.

Ədib əməkdar incəsənət xadimi(1974), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı(1976), «Qırmızı Əmək Bayrağı» ordeni ilə təltif olunmuşdur. Müstəqillik illərində isə Şöhrət ordeni ilə mükafatlandırılmışdır.

1988-ci ildəki xalq hərəkatının liderlərindən biri olmuşdur. Müasir Azərbaycan poeziyasında  milli istiqlal və azadlıq ideyalarını yenidən bərpa edən görkəmli xalq şairidir.

Bəxtiyar Vahabzadə 13 fevral 2009-cu ildə 84 yaşında vəfat etmişdir

Qədim şeirimizin müdriklik, fəlsəfi dərinlik kimi ənənələrini ədib müasir şeir üslubu ilə üzvi şəkildə birləşdirmişdir.

 Epik, lirik, həm də dramatik növdə mükəmməl əsərlər yazmışdır.
 Həm elmi, həm də bədii əsərlər müəllifidir.

1- "Mənim dostlarım", Azərnəşr, 1949 
2- "Bahar", "Gənclik", 1950 
3- "Dostluq nəğməsi", "Gənclik", 1952 
4- "Ədəbi heykəl", Azərnəşr, 1951 
5- "Çinar", "Gənclik", 1956 
6- "Sadə adamlar", Azərnəşr, 1956 
7- "Ceyran", "Gənclik", 1957 
8- "Aylı gecələr", Azərnəşr, 1958 
9- "Şəbi hicran" (Füzuli haqqında poema), "Gənclik", 1959 
10- "Şerlər və poemalar", Azərnəşr, 1961 
11- "İki poema", "Gənclik", 1962 
12- "İnsan və zaman", Azərnəşr, 1964 
13- "Bir ürəkdə dört fəsil", Azərnəşr, 1966 
14- "Seçilmiş əsərlər", 1967 
15- "Köklər-budaqlar", "Gənclik", 1968 
16- "Dəniz-Sahil", "Gənclik", 1969 
17- "416", "Gənclik", 1970 
18- "Bir baharın qaranquşu", "Gənclik", 1971 
19- "Dan yeri", "Gənclik", 1973 
20- "Seçilmiş əsərlər" (I cild, şerlər), Azərnəşr, 1974 
21- "Seçilmiş əsərlər" (II cild, poemalar), Azərnəşr, 1974 
22- "Açıq söhbət", "Gənclik", 1977 
23- "Açılan səhərlərə salam", 1970 
24- "Pyeslər", "Gənclik", 1980 
25- "Payız düşüncələri", "Yazıçı", 1981 
26- "Hər çiçəkdən bir ləçək" (Dünya poeziyasından nümunələrindən tərcümələr), "Yazıçı", 1982 
27- "Seçilmiş əsərlər" (2 cildlik), 1983-1984 
28- "Özümlə söhbət", Azərnəşr, 1985 
29- "Axı, dünya fırlanır", "Yazıçı", 1987 
30- "Səhər", "Gənclik", 1986 
31- "Lirika", Azərnəşr, 1990 
32- "Şəhidlər", Azərnəşr, 1990 
33- "Nağıl-həyat", "Yazıçı", 1991 
34- "Ümidə heykəl qoyun", "Yazıçı", 1991 
35- "Vətəndaş", "Gənclik", 1994 
36- "Fəryad", "Azərbaycan", 1995 
37- "Körppü çaydan uzaq düşüq", "Azərbaycan", 1996 
38- "Bir ömür yuxu", "Azərbaycan", 1998 
39- "İstiqlal", "Gənclik", 1999 
40- "Ağıl başqa, ürək başqa", "Azərbaycan", 2000 
41- "Sandıqdan səslər", "Təfəkkür", 2002

Elmi-publisistik kitabları

1- "S.Vurğunun lirikası", Universitet nəşriyyatı 
2- "Səməd Vurğun" (monografiya), "Azərnəşr", 1968 
3- "Sənətkar və zaman", "Gənclik", 1976 
4- "Sadəlikdə böyüklük", "Yazıçı", 1978 
5- "Vətən ocağının istisi", "Gənclik", 1982 
6- "Dərin qatlara işıq", "Yazıçı", 1986 
7- "Gəlin açıq danışaq", Azərnəşr, 1989 
8- "Sənbə gecəsinə gedən yol", Azərnəşr, 1991 
9- "Yanan da mən, yaman da mən", "Göytürk", 1995 
10- "Leyaqət", "Azərbaycan", 1998 
11- "Zaman və mən", "Gənclik", 1999 
12- "Səməd Vurğun" (rus dilində, E.Talıblı ilə birlikdə), "Azərbaycan", 2000

Türkiyədə çap olunmuş kitabları

1- "Ömrümdən səhifələr", "Ötügən", 2000 
2- "Vətən, millət, ana dili", Atatürk kültür başqanlığı yayınları, 2000 
3- "Soru işareti", Kaynak yayınları, 2002

Pyesləri 
1- "Vicdan" - 1960 
2- "İkinci səs" - 1968 
3- "Yağışdan sonra" - 1971 
4- "Yollara iz düşür" - 1974 
5- "Cəzasız günah" - 1975 
6- "Dar ağacı" - 1978 
7- "Fəryad" (Nəsimi) - 1984 
8- "Hara gedir bu dünya" - 1990 
9- "Özümüzü kəsən qılınc" - 1998

Başqa dillərdə nəşr olunmuş kitabları

1. Rus dilində - 14 kitab 
2. Türk dilində - 15 kitab 
3. Erməni dilində - 3 kitab 
4. Özbək dilində - 2 kitab 
5. Türkmən dilində - 1 kitab 
6. Alman dilində - 2 kitab 
7. İngilis dilində - 2 kitab 
8. İranda Azərbaycan dilində - 5 kitab

 

Şərh yaz


Təhlükəsizlik kodu
Yenilə